Coronamonitor

De coronamonitor geeft een stand van zaken over de impact van de coronacrisis op de Limburgse economie, en brengt uitsluitend officiële en bevestigde cijfers uit overheidsbronnen. Dit geeft een objectief beeld van de economische situatie. De monitor wordt regelmatig aangevuld met nieuwe maandelijkse cijfers. Voor meer data en conjunctuurtrends op kwartaalbasis en voor een langere tijdreeks verwijzen we naar onze driemaandelijkse Limburgradar.

Laatste update: 26 oktober 2021


Synthese

  • Het aantal tijdelijk werklozen ligt sinds april 2021 in dalende lijn. In augustus 2021 telde Limburg nog 13.469 werknemers die één of meerdere dagen tijdelijk werkloos waren wegens COVID-19. In vergelijking met augustus vorig jaar gaat het over een halvering.
  • Eind september 2021 telde Limburg precies 24.903 werkzoekenden zonder werk. In vergelijking met september vorig jaar is dit een daling van liefst 16%. Net zoals de voorgaande maanden is de afname iets sterker dan gemiddeld in Vlaanderen.
  • In september 2021 bedroeg de werkzoekendengraad in Limburg – net zoals in Vlaanderen – 6,1%. Een jaar eerder was dat nog 7,3%.
  • Voor de zevende maand op rij was er in september 2021 een stijging van het aantal vacatures in Limburg. VDAB ontving 3.872 vacatures van Limburgse bedrijven. Dat is 43,2% meer dan in september 2020. Gemiddeld in Vlaanderen was de toename sterker (+58,8%).
  • In augustus 2021 werden in Limburg 646 nieuwe ondernemingen opgestart. Dit zijn er minder dan in dezelfde maand een jaar geleden (- 7,8% op jaarbasis). Gemiddeld in Vlaanderen was de daling nog sterker (-11,9%).
  • Sinds de zomer van 2021 nam het ondernemersvertrouwen in het Limburgse bedrijfsleven opnieuw gas terug. In oktober ’21 bleef de conjunctuurcurve op een status quo. In de zakelijke diensten zien ondernemers de toekomst wel terug somber in.


Tijdelijke werkloosheid wegens COVID-19

In augustus 2021 waren in heel Vlaanderen 77.525 werknemers minstens één dag tijdelijk werkloos. In de Limburgse bedrijven ging het over 13.469 tijdelijk werklozen. Dit zijn nog steeds ruim 3.500 tijdelijk werklozen meer dan het aantal dossiers voor economische werkloosheid vóór de uitbraak van het coronavirus. Toch is de afbouw van de tijdelijke werkloosheid in volle gang.

In augustus was nog 4,3% van de Limburgse werknemers geheel of gedeeltelijk werkloos. Dit is hoger dan het Vlaamse aandeel (3,2%) en ook het hoogste percentage van alle Vlaamse provincies. Het verschil is echter groot met april vorig jaar (de eerste lockdown). Toen was één op drie Limburgse werknemers tijdelijk werkloos.

Nadat de tweede lockdown zich in november vorig jaar vertaalde in een nieuwe stijging van de tijdelijke werkloosheid, was er in december 2020 een lichte daling. Deze daling zette zich echter niet verder zodat de cijfers een aantal maanden op een (hoog) plateau bleven hangen. Met het terugschroeven van de coronamaatregelen in het voorjaar 2021 begon ook de afbouw van de tijdelijke werkloosheid. Tussen april en mei daalde het aantal tijdelijk werklozen in Limburg met ruim 10.000. Ook in de daaropvolgende maanden zette de daling zich voort. De recente afbouw verloopt verhoudingsgewijs sneller in Limburg dan gemiddeld in Vlaanderen: tussen juli en augustus daalde het aantal tijdelijk werklozen in Limburg met ruim 2.000, oftewel een daling van 14,0%. In Vlaanderen ging het over een daling van 11,6%.

In heel Vlaanderen deden in augustus nog 16.630 werkgevers beroep op het systeem van tijdelijke werkloosheid binnen de COVID-regeling. Hiervan zijn 2.549 werkgevers actief in Limburg, of 15,3% van alle werkgevers met tijdelijke werkloosheid in Vlaanderen. Dat is iets meer dan het globale Limburgse aandeel van de Vlaamse werkgevers (12,9%; bron: RSZ).

Op een jaar tijd is de tijdelijke werkloosheid wegens COVID-19 in Limburg gehalveerd (-50,7% tussen augustus 2020 en augustus 2021). Dit heeft uiteraard veel te maken met het hoge niveau aan tijdelijke werkloosheid van vorig jaar. Vlaanderen kent gemiddeld genomen een sterkere krimp (-56,6%). In Antwerpen daalde het aantal tijdelijk werklozen op jaarbasis het sterkst (-62,8%).

Vergeleken met de periode net vóór de uitbraak van corona doet Limburg het beter: er is tussen het aantal economisch werklozen in februari 2020 en het aantal tijdelijk werklozen wegens COVID-19 in augustus 2021 nog steeds een kleinere toename in Limburg dan gemiddeld in Vlaanderen (+35,1% in Limburg ten opzichte van +49,1% in Vlaanderen). West-Vlaanderen (+13,9%) is de beste leerling van de klas en lijkt voorlopig het snelst terug te keren naar het niveau van vóór de crisis.

Van alle Limburgse tijdelijk werklozen wegens COVID-19 in augustus 2021 is meer dan 1 op 3 actief in de administratieve en ondersteunende diensten aan bedrijven (4.578 werknemers of 34,0%). Daarna volgen de industrie (3.378 werknemers of 25,1%) en de bouw (1.588 werknemers of 11,8%).

De versoepelingen van de coronamaatregelen weerspiegelen zich de laatste maanden ook in enkele opvallende evoluties binnen de sectoren. Zo blijft het aantal tijdelijk werklozen in de horeca fors afnemen, tot 460 in augustus 2021. Ook in de logistieke sector viel de tijdelijke werkloosheid de laatste maand met ongeveer een derde terug. In de bouw en de industrie steeg het aantal werknemers in tijdelijke werkloosheid in vergelijking met een maand geleden. Dit kan mogelijk verklaard worden door het wereldwijde tekort aan grondstoffen waardoor werknemers opnieuw meer in de tijdelijke werkloosheid terecht komen.


Werkzoekenden zonder werk

Vanaf juni 2021 publiceert de VDAB aangepaste cijfers over werkzoekenden. Voortaan wordt iedereen die bij VDAB is ingeschreven opgenomen in de cijfers. Deze ‘burgerklanten’ worden ingedeeld in werkzoekenden zonder werk, werkenden, studenten en anderen. In de coronamonitor bekijken we enkel de ‘werkzoekenden zonder werk’ (wzw). Deze groep sluit immers het sterkst aan bij het vroegere concept van ‘niet-werkende werkzoekenden’ (nwwz). De globale trends van de laatste maanden en jaren blijven dan ook grotendeels dezelfde, al ligt het absolute aantal werkzoekenden door de nieuwe methodologie wel hoger dan voorheen. Alle gerapporteerde cijfers zijn berekend volgens de nieuwe telmethode.

Eind september telde VDAB in Limburg 24.903 werkzoekenden zonder werk (wzw). Dit zijn er 4.728 minder dan in september 2020 of een daling van liefst 16,0%. Voor de zevende maand op rij is dit een daling van het aantal werkzoekenden op jaarbasis. Deze dalende trend wordt weliswaar mee verklaard door het hoge werkloosheidsniveau van een jaar geleden, toen de economie door corona nog op een laag pitje stond. Toch ligt het aantal werkzoekenden in Limburg nu ook fors lager dan in de vergelijkbare periode van de voorgaande jaren, vóór het coronajaar 2020. Bemoedigend is bovendien dat Limburg voor de vijftiende maand op rij betere evolutiecijfers kan voorleggen dan gemiddeld in Vlaanderen (-14,8% in september ‘21). De daling van het aantal werkzoekenden in Limburg verloopt dan ook sterker dan in alle andere Vlaamse provincies. In Oost-Vlaanderen is de daling het kleinst (-14,2%).

In de zomermaanden was er wel een toename van het aantal werkzoekenden, maar dit is een jaarlijks terugkerende trend gezien heel wat schoolverlaters zich in die periode inschrijven bij VDAB.

Kanttekening bij deze cijfers is wel dat geen rekening wordt gehouden met de tijdelijke werkloosheid. Mogelijk stromen de komende maanden nog tijdelijk werklozen door naar de ‘echte’ werkloosheid. Hierdoor is enige voorzichtigheid aangewezen bij al te positieve conclusies.

Binnen de provincie daalt het aantal werkzoekenden zonder werk verhoudingsgewijs het sterkst in het arrondissement Hasselt. In september 2021 gaat het over een afname van 16,4% op jaarbasis (-2.421 wzw). In arrondissement Tongeren daalde het aantal werkzoekenden zonder werk met 16,3%. In arrondissement Maaseik met 14,8%.

In alle groepen gaat het aantal werkzoekenden zonder werk achteruit, maar vooral bij kortdurig werklozen (-27,4% op jaarbasis) en jongeren (-22,6%). Naar opleidingsniveau zien we een sterkere daling onder de hooggeschoolde werkzoekenden (-19,0%). Heel wat minder uitgesproken is de daling van het aantal langdurig werkzoekenden. Bij wzw die tussen 1 en 2 jaar, en langer dan 2 jaar werkloos zijn, bleef de afname beperkt tot respectievelijk -5,9% en -3,1%. Een groot contrast dus met de kortdurig werkzoekenden.


Werkzoekendengraad

De nieuwe telling van het aantal werkzoekenden bij VDAB (zie hierboven) heeft ook een impact op de berekening van de werkzoekendengraad. Deze ligt immers hoger dan voorheen (omdat de teller groter wordt). De gerapporteerde cijfers zijn ook hier telkens berekend volgens de nieuwe telmethode.

In september 2021 bedroeg de Limburgse werkzoekendengraad 6,1%. Dit is een daling met liefst 1,2 procentpunt ten opzichte van september vorig jaar (7,3%), en iets meer dan gemiddeld in Vlaanderen (-1,1 ppt). In vergelijking met de voorgaande maand (augustus ‘21) nam de werkzoekendengraad af met 0,3 ppt. De werkzoekendengraad in Limburg komt daardoor opnieuw op hetzelfde niveau dan Vlaanderen.

In het arrondissement Maaseik ligt de werkzoekendengraad duidelijk lager dan in de rest van de provincie (5,5%). De ruimte voor een verdere afname is dan ook iets beperkter (-1 ppt tussen september ’20 en september ’21). In de arrondissementen Hasselt en Tongeren ligt de werkzoekendengraad hoger (6,4%), maar liep de werkloosheid wel sterker terug (telkens -1,3 ppt).


Ontvangen vacatures

In september 2021 ontving VDAB 3.872 vacatures van Limburgse bedrijven. Dat zijn er 547 meer dan een maand eerder en 1.168 meer dan een jaar geleden, in september 2020. VDAB ontving daarmee 43,2% meer vacatures in vergelijking met september vorig jaar. Gemiddeld in Vlaanderen steeg het aantal vacatures sterker (+58,8%). De heropleving van de Limburgse vacaturemarkt zet zich dus voort, zij het aan een trager tempo dan in de rest van Vlaanderen. De hoge groeicijfers van de afgelopen maanden worden echter niet alleen verklaard door de eigenlijke toename van het aantal nieuwe vacatures, maar ook doordat de cijfers worden vergeleken met de periode na de eerste coronagolf, toen er nog een terugval was in het aantal vacatures. Toch steeg het aantal Limburgse vacatures ook met 18,2% in vergelijking met september 2019, wat een positief signaal is voor het economisch herstel.

Binnen Vlaanderen had Limburg de kleinste vacaturestijging (+43,2%) op jaarbasis. In Oost-Vlaanderen nam de vacaturemarkt het sterkst toe (+61,5%). West-Vlaanderen kende de op één na kleinste vacaturestijging (+45,5%).

Op sectorniveau nam de vraag naar nieuwe arbeidskrachten verhoudingsgewijs vooral toe in de 'energie, water en afvalverwerkingssector' en in de primaire sector. In deze twee sectoren ontving VDAB in Limburg meer dan het viervoudige van het aantal vacatures in september vorig jaar, al gaat het in absolute termen over lagere vacatureaantallen. In absolute aantallen kwamen er wel veel vacatures bij in de zakelijke dienstverlening (+378 vacatures), het onderwijs (+201 vacatures) en de groot- en kleinhandel (+121 vacatures). Het zijn momenteel dan ook voor een groot stuk deze sectoren die de Limburgse vacaturemarkt een sterke boost geven. Anderzijds daalde het aantal vacatures wel in de bouw (75 vacatures minder dan in september 2020) en in de logistiek (-70 vacatures).

Op subregionaal niveau heeft het arrondissement Hasselt met voorsprong de grootste vacaturemarkt (2.568 ontvangen vacatures in september 2021). De stijging van het aantal vacatures is er ook sterker dan in de andere Limburgse arrondissementen (+44,2% t.o.v. september 2020). Verhoudingsgewijs stijgt het aantal vacatures het minst sterk in het arrondissement Tongeren (+38,7%).


Faillissementen en banenverlies

In maart 2020, de maand waarin COVID-19 in België uitbrak, registreerde Statbel 78 faillissementen van Limburgse bedrijven. Dit waren er 26 meer dan in dezelfde maand van het jaar voordien. Op jaarbasis ging het over een stijging van 50,0%.

De maandelijkse cijfers geven sindsdien echter geen reëel beeld van het economisch klimaat, omwille van verschillende redenen: het moratorium op faillissementen door de coronacrisis, het gerechtelijk zomerreces en andere beschermende overheidsmaatregelen. Hierdoor zijn de cijfers een onderschatting van de eigenlijke economische impact.


Starters

In augustus 2021 werden in Limburg 646 nieuwe ondernemingen opgestart. Dit zijn er 55 minder dan in augustus 2020 (-7,8%). Gemiddeld in Vlaanderen nam het aantal oprichtingen nog sterker af (-11,9%). Na enkele maanden van groei, is er nu voor de tweede maand op rij een daling van het aantal startende ondernemingen in Limburg in vergelijking met het jaar eerder. Dit kan deels verklaard worden door de sterke groei en het relatief hoge niveau van het aantal starters een jaar geleden, net na de eerste lockdown.

Het aantal starters betreft hier alle ondernemingen die voor de eerste keer btw plichtig worden of waarvan de btw-plichtige activiteit gereactiveerd werd na een inactieve periode.


Ondernemersvertrouwen

De Limburgse conjunctuurcurve van de Nationale Bank nam na de uitbraak van COVID-19 een forse duik. Na de eerste coronagolf, vanaf de zomer van 2020, veerde het ondernemersvertrouwen bij Limburgse bedrijven terug op. In maart 2021 bevond de Limburgse conjunctuurbarometer zich weer op een hoger niveau dan voor de uitbraak van het coronavirus. Ook de daaropvolgende maanden nam het ondernemersvertrouwen toe, al werd de historische piek van de conjunctuurcurve op Belgisch niveau in Limburg niet bereikt. In september ’21 nam het vertrouwen in de economie voor de derde maand op rij gas terug. In oktober ’21 bleef de conjunctuurcurve wel op een status quo.

Ondernemers in de zakelijke dienstverlening zien de toekomst wel weer heel wat somberder in. In de handel verbeterde het ondernemersklimaat verder.

De conjunctuurindicator wordt opgesteld op basis van de maandelijkse conjunctuurenquête van de NBB en geeft het saldo weer van ondernemingen die een conjunctuurverbetering of -verslechtering verwachten. De bruto synthetische curve weerspiegelt het ondernemersvertrouwen of het algemeen conjunctuurklimaat. De afgevlakte synthetische curve toont, door eliminatie van de extreme waarden, met vertraging van enkele maanden de fundamentele tendens van de conjunctuurbeweging.



Synthesetabel (maandcijfers vanaf maart 2020)


  Sta cookies toe van de categorie "Basisinteracties en functionaliteiten" om onze locatie op Google Maps te kunnen zien.