Coronamonitor

De coronamonitor geeft een stand van zaken over de impact van de coronacrisis op de Limburgse economie, en brengt uitsluitend officiële en bevestigde cijfers uit overheidsbronnen. Dit geeft een objectief beeld van de economische situatie. De monitor wordt regelmatig aangevuld met nieuwe maandelijkse cijfers. Voor meer data en conjunctuurtrends op kwartaalbasis en voor een langere tijdreeks verwijzen we naar onze driemaandelijkse Limburgradar.

Laatste update: 15 januari 2021

Synthese

  • In november telde Limburg weer meer dan 32.000 werknemers die één of meerdere dagen tijdelijk werkloos waren wegens COVID-19. Daarmee zit de tijdelijke werkloosheid opnieuw in stijgende lijn als gevolg van de tweede coronagolf. Bovendien gaat het nog maar over voorlopige cijfers voor de maand november. De impact van de tweede golf is dus nog maar gedeeltelijk zichtbaar. Wel zien we dat de Limburgse cijfers minder sterk stijgen en Limburg beter stand houdt dan andere Vlaamse provincies.
  • Eind december 2020 telde Limburg 24.754 niet-werkende werkzoekenden. In vergelijking met december 2019 gaat het over een toename van 3,8%. Net zoals de voorgaande maanden kent Limburg een tragere toename van het aantal werkzoekenden dan gemiddeld in Vlaanderen (+6,5%).
  • De werkzoekendengraad in Limburg steeg van 5,8% in december 2019 naar 6,1% in december 2020. In vergelijking met een maand eerder (november) nam de werkzoekendengraad opnieuw 0,1 procentpunt toe. Daarmee komt Limburg terug op het werkloosheidsniveau van Vlaanderen.
  • Het aantal ontvangen vacatures in Limburg lag in december 2,5% lager dan in dezelfde maand vorig jaar. Limburg kende zo de op één na kleinste krimp in vacatures van de Vlaamse provincies.
  • In september werden in Limburg 570 nieuwe ondernemingen opgestart. Dit zijn er ongeveer evenveel als in dezelfde maand van vorig jaar. De groei die er in de voorgaande maanden terug was, valt hiermee volledig stil. In Vlaanderen steeg het aantal oprichtingen op jaarbasis wel nog (+12,5%).
  • Na een achteruitgang in november herneemt het ondernemersvertrouwen opnieuw in december. Zowel in de industrie, bouw, handel en diensten verbeterde het ondernemingsklimaat onder de Limburgse bedrijven.


Tijdelijke werkloosheid wegens COVID-19

De tijdelijke werkloosheid zit opnieuw in stijgende lijn. In november 2020 waren in heel Vlaanderen terug 221.505 werknemers minstens één dag tijdelijk werkloos. In de Limburgse bedrijven ging het over 32.118 tijdelijk werklozen. Dit is ongeveer drie keer zoveel dan het aantal dossiers voor economische werkloosheid vóór de (eerste) lockdown. In november was ongeveer 10% van de werknemers in Limburg geheel of gedeeltelijk tijdelijk werkloos. In april vorig jaar, toen de tijdelijke werkloosheid piekte, was dit nog een derde.

Na de herstelperiode in het voorjaar en de zomer van 2020 zorgt de tweede coronagolf dus opnieuw voor een toename van het aantal werknemers in tijdelijke werkloosheid. Bovendien gaat het nog maar over voorlopige cijfers voor de maand november, die bij een volgende update ongetwijfeld naar boven zullen worden bijgesteld. De impact van de tweede golf is dus nog maar gedeeltelijk zichtbaar. Positief is wel dat de Limburgse cijfers minder sterk stijgen dan elders in Vlaanderen. Tussen september en november 2020 noteren we (voorlopig) een stijging van 53% van het aantal tijdelijk werklozen in Limburg. Gemiddeld in Vlaanderen ging het over een toename van 62%.

In heel Vlaanderen deden in november 40.691 werkgevers beroep op het systeem van tijdelijke werkloosheid als gevolg van de uitbraak van het coronavirus. Hiervan zijn 5.510 werkgevers gevestigd in Limburg, of 13,5% van alle werkgevers met tijdelijke werkloosheid in Vlaanderen. Dat is maar net iets meer dan het globale Limburgse aandeel van de Vlaamse werkgevers (13,1%; bron: RSZ).

In Limburg lag de tijdelijke werkloosheid wegens COVID-19 in november 4,7 keer hoger dan de economische werkloosheid een jaar eerder. Gemiddeld in Vlaanderen kwamen er 5,1 keer zoveel tijdelijk werklozen bij. In Oost- en West-Vlaanderen liep de tijdelijke werkloosheid minder snel op dan in Limburg. In Antwerpen en vooral Vlaams-Brabant was de toename heel wat sterker.

Van alle Limburgse tijdelijk werklozen wegens COVID-19 in november is bijna 3 op de 10 actief in de administratieve en ondersteunende diensten aan bedrijven (9.164 werknemers of 28,5%). Daarna volgen de handel (5.565 werknemers of 17,3%) en de industrie (5.5116 werknemers of 15,9%).

De laatste maanden waren er door de tweede coronagolf wel enkele opvallende evoluties binnen de sectoren. Zo kwamen er door de sluiting van de cafés en restaurants (2de helft van oktober) opnieuw meer dan 2.300 tijdelijke werklozen bij in de Limburgse horeca (stijging van liefst +222% tussen september en november). De sluiting van de niet-essentiële winkels begin november zorgde dan weer voor een toename van bijna 3.200 tijdelijk werklozen in de Limburgse handel (+132% t.o.v. september 2020).

In de bouwsector bleef de impact van de tweede golf relatief beperkt (+9,1% tijdelijk werklozen tussen september en november). In de Limburgse industrie tot slot bleef het aantal tijdelijk werklozen zelfs dalen.


Niet-werkende werkzoekenden

Eind december 2020 telde VDAB in Limburg 24.754 niet-werkende werkzoekenden (nwwz). Dit zijn er 908 meer dan in december 2019 of 3,8% werkzoekenden meer in vergelijking met een jaar eerder. De stijging van het aantal nwwz (op jaarbasis) neemt daarmee opnieuw wat af in vergelijking met november 2020. Opmerkelijk is dat Limburg voor de zesde maand op rij betere cijfers kan voorleggen dan gemiddeld in Vlaanderen (+6,5% in december). Ook verliep de stijging van het aantal werkzoekenden in Limburg opnieuw het minst sterk van alle Vlaamse provincies. In Vlaams-Brabant steeg het aantal nwwz op jaarbasis nog met 10%. In West-Vlaanderen ging het over een toename van 8,2%.

Over het hele jaar 2020 bekeken waren er in Limburg gemiddeld 26.000 werkzoekenden per maand. Dat is 5,5% meer in vergelijking met het jaar 2019. In Vlaanderen was de toename iets sterker (+5,8%).

Belangrijke kanttekening bij deze cijfers is wel dat geen rekening wordt gehouden met de tijdelijke werkloosheid. Mogelijk stromen de komende maanden immers nog heel wat tijdelijk werklozen door naar de ‘echte’ werkloosheid.

Er is onder de Limburgse werkzoekenden – net zoals elders in Vlaanderen – vooral een toename bij nwwz die 1 tot 2 jaar werkloos zijn (+21,3% op jaarbasis). Bij de kortdurig werklozen zien we echter een daling (-2,4%). Dit wijst erop dat vaak eerst wordt teruggegrepen naar het systeem van tijdelijke werkloosheid, maar dat er anderzijds door corona ook duidelijk minder uitstroom uit de werkloosheid is van werkzoekenden die al een tijdje werkloos zijn. Ook bij hoog- en middengeschoolden (respectievelijk +8,1% en +6,8%) en 25- tot 39-jarigen (+6,6%) was er een sterkere toename dan gemiddeld.

Binnen de provincie kwamen er de meeste werkzoekenden bij in Noord-Limburg (+310 nwwz). Op jaarbasis is dit een toename van +8,7%. Midden-Limburg kent binnen de provincie de lichtste toename van het aantal nwwz (+1% t.o.v. december 2019).


Werkzoekendengraad

In december 2020 bedroeg de Limburgse werkzoekendengraad 6,1%. Dit is 0,3 procentpunten hoger dan vorig jaar (5,8%). In vergelijking met de voorgaande maand (november) nam de werkzoekendengraad wel opnieuw met 0,1 procentpunt toe. Hiermee komt Limburg weer op een even hoge werkzoekendengraad dan gemiddeld in Vlaanderen.

In Midden-Limburg en het Maasland ligt de werkzoekendengraad (respectievelijk 7,1% en 7,0%) duidelijk hoger dan in de rest van de provincie. In Midden-Limburg nam de werkzoekendengraad op een jaar tijd wel iets minder sterk toe (van 6,9% naar 7,1%). Noord-Limburg heeft nog steeds veruit de laagste werkzoekendengraad (5%), al neemt deze wel iets meer toe dan gemiddeld in de provincie.


Ontvangen vacatures

In december 2020 ontving VDAB 1.845 vacatures van Limburgse bedrijven. Dat zijn 44 vacatures meer dan een maand eerder, in november (1.801). Ten opzichte van december 2019 gaat het over 47 vacatures minder. VDAB ontving daarmee slechts 2,5% vacatures minder dan in dezelfde maand vorig jaar. Gemiddeld in Vlaanderen ging het over een krimp van 4,0%. Na de sterke terugval in november 2020, is dit opnieuw een meer positieve kentering op de vacaturemarkt. De verstrengde maatregelen door de tweede coronagolf vertaalden zich voorlopig dus vooral in de maand november in een kleinere vraag naar arbeidskrachten.

Gedurende het hele jaar 2020 ontving VDAB in Limburg in totaal 28.044 vacatures. Dat is 16,3% minder dan in het jaar 2019. Ook deze daling is iets minder uitgesproken dan gemiddeld in Vlaanderen (-17,6%).

Limburg (-2,5%) kende in december de op één na kleinste terugval in vacatures van de Vlaamse provincies. De vacaturemarkt in Antwerpen bleef quasi status quo (-0,6%).

Op sectorniveau nam de vraag naar nieuwe arbeidskrachten het sterkst af in de primaire sector (-78% in vergelijking met december vorig jaar). Ook de sector van horeca en toerisme kent een sterke daling (-64 vacatures of -60,4% in vergelijking met december vorig jaar). Dit is uiteraard het gevolg van de massale sluiting van ondernemingen in deze sector. Van bedrijven uit de bouwsector ontving VDAB anderzijds merkelijk meer vacatures in vergelijking met december vorig jaar (+91 vacatures of +67,4%).

Op streekniveau heeft Midden-Limburg met voorsprong de grootste vacaturemarkt (771 ontvangen vacatures in december). In absolute aantallen kende de regio ook de sterkste krimp (-64 vacatures). Procentueel gezien is de vacaturedaling het sterkst in Zuid-Limburg (-17,2%). Positief is dat in West-Limburg het aantal vacatures hoger lag dan december vorig jaar (+21,3%).


Faillissementen en banenverlies

In maart 2020, de maand waarin COVID-19 in België uitbrak, registreerde Statbel 78 faillissementen van Limburgse bedrijven. Dit waren er 26 meer dan in dezelfde maand van vorig jaar. Op jaarbasis gaat het over een stijging van 50,0%.

De cijfers voor maart en de daaropvolgende maanden geven echter geen reëel beeld van het economisch klimaat, omwille van verschillende redenen: het moratorium op faillissementen door de coronacrisis, het gerechtelijk zomerreces en andere overheidsmaatregelen. Hierdoor zijn de cijfers voor de maanden maart tot en met oktober nog een onderschatting van de eigenlijke economische impact.


Starters

In september 2020 werden in Limburg 570 nieuwe ondernemingen opgestart. Dit zijn er nauwelijks 2 meer dan in dezelfde maand van vorig jaar (+0,4%). De groei die er in de zomermaanden terug was, valt hiermee volledig stil. In Vlaanderen steeg het aantal oprichtingen op jaarbasis wel nog (+12,5%), al viel de groei ook terug ten opzichte van de maanden ervoor. De inhaalbeweging in het startend ondernemerschap in juli en augustus werd in september dus opnieuw een halt toegeroepen.

Het aantal starters betreft hier alle ondernemingen die voor de eerste keer btw plichtig worden of waarvan de btw-plichtige activiteit gereactiveerd werd na een inactieve periode.


Ondernemersvertrouwen

De Limburgse conjunctuurcurve van de Nationale Bank nam in het voorjaar, na de uitbraak van COVID-19, een forse duik. Na de eerste coronagolf, vanaf de zomer, veerde het ondernemersvertrouwen bij Limburgse bedrijven terug op. In november, wanneer de tweede coronagolf haar piek bereikt, ging het vertrouwen in de Limburgse economie opnieuw achteruit. In december was wel terug een herstel merkbaar.

Zowel in de industrie, bouw, handel en diensten verbeterde het Limburgse ondernemingsklimaat. In de handel hernam de curve eerder beperkt. In de dienstensector was het herstel meer uitgesproken.

De conjunctuurindicator wordt opgesteld op basis van de maandelijkse conjunctuurenquête van de NBB en geeft het saldo weer van ondernemingen die een conjunctuurverbetering of -verslechtering verwachten. De bruto synthetische curve weerspiegelt het ondernemersvertrouwen of het algemeen conjunctuurklimaat. De afgevlakte synthetische curve toont, door eliminatie van de extreme waarden, met vertraging van enkele maanden de fundamentele tendens van de conjunctuurbeweging.



Synthesetabel (maandcijfers 2020)

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief