Cijfer in de kijker

8 op 10 Limburgse bedrijven gebruiken AI

Veel innovatie en digitalisering, maar vaak zonder vaste strategie

De Limburgse bedrijven hebben AI volledig in de armen gesloten. Maar liefst 83% gebruikt vandaag minstens één AI-toepassing. Daarmee zitten de Limburgse bedrijven op quasi hetzelfde niveau als recente cijfers voor de Belgische kmo’s. AI voor tekstverwerking is veruit het populairst, gevolgd door beeldcreatie en verkoopondersteuning. Een meerderheid van de bedrijven heeft bovendien een betalend account. Ook innovatie is sterk ingeburgerd, al heeft 63% geen vaste innovatiestrategie.

Deze opvallende resultaten komen uit een recente bevraging van POM Limburg, in samenwerking met onderzoeksbureau DataSynergy. Meer dan 400 Limburgse bedrijven werden bevraagd over hoe zij omgaan met innovatie en digitalisering.

Die 83% ligt iets hoger dan de Vlaamse en Belgische referentiecijfers. Volgens de Vlaamse AI-barometer van ECOOM/WEWIS gebruikte in 2025 59% van de Vlaamse bedrijven met minstens vijf werknemers minstens één AI-technologie, bijna een verdubbeling tegenover 2023. Sindsdien is het gebruik verder gestegen: volgens de KMO Barometer van softwareontwikkelaar Exact gebruikte begin 2026 al 81% van de Belgische kmo’s AI, tegenover 39% een jaar eerder. De cijfers zijn niet volledig vergelijkbaar, omdat vraagstelling, doelgroep en meetmoment verschillen en het AI-gebruik snel toeneemt. Toch tonen ze dat de Limburgse bedrijven zeker niet achterop hinken.

Teksten schrijven, samenvatten, vertalen of nalezen is veruit de meest gebruikte toepassing van AI in de Limburgse ondernemingen. Drie op vier bedrijven geven aan hiervoor gebruik te maken van ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot of andere AI-tools. Van die bedrijven heeft 62% een betalend account. Dat is eerder laag in vergelijking met andere toepassingen. Zo gebruikt de helft van de Limburgse bedrijven AI voor de creatie van afbeeldingen, visuals of grafische ontwerpen. Daarvan heeft liefst 78% een betalend account. AI wordt vooral ingezet als hulpmiddel voor het dagelijkse werk zoals beeld- en contentcreatie. De inzet voor het automatiseren van processen blijft beperkter, net als in de rest van Vlaanderen zoals blijkt uit de Vlaamse AI-barometer.

Medewerkers versterken

De meeste bedrijven (54%) geven aan dat AI vooral de vaardigheden van de medewerkers versterkt. Daarnaast rapporteert een derde van de bedrijven dat AI zorgt voor lagere operationele kosten en een betere klantbeleving. De impact van AI op de personeelsbehoefte is eerder beperkt: 10% geeft aan minder medewerkers nodig te hebben, 4% heeft er net meer nodig. Ook de Vlaamse AI-barometer ziet voorlopig weinig impact op de tewerkstelling, maar wel duidelijke productiviteitswinsten. Een kwart van de Limburgse bedrijven heeft vooralsnog geen zicht op de impact van AI in hun bedrijf. Niet-gebruikers worden vooral afgeremd door de onduidelijkheid over de relevantie, een gebrek aan prioriteit en onvoldoende tijd of kennis. Ook in Vlaanderen zijn een gebrek aan kennis en de moeilijkheid om de mogelijke toepassingen in te schatten de grootste drempels. De kostprijs is slechts voor een kleine minderheid een struikelblok.

Innovatie is breed aanwezig

De bevraging van POM Limburg leverde nog andere boeiende inzichten op. Zo blijkt dat 9 op 10 Limburgse bedrijven in 2025 met minstens één vorm van innovatie bezig waren, in de ruime betekenis van het woord. Ter vergelijking: volgens de meest recente Europese innovatiebevraging (CIS) was 80% van de Vlaamse bedrijven met minstens tien werknemers innovatief actief in de periode 2022-2024, al hanteert die meting een striktere definitie en zijn we inmiddels een aantal jaren verder. De helft van de Limburgse bedrijven vernieuwde interne processen en/of verhoogde de digitalisering en automatisering in hun bedrijf. Nog eens meer dan 30% werkte hieraan. Daarnaast bracht iets meer dan een kwart van de Limburgse bedrijven in 2025 een nieuw product of een nieuwe dienst op de markt. De innovatie gebeurt vooral pragmatisch, want 63% van de Limburgse bedrijven heeft geen vaste innovatiestrategie en slechts 7% beschikt over een apart innovatiebudget. Bij de bedrijven met tien of meer werknemers loopt dat op tot 18%.

Bijna twee derde van de innoverende bedrijven wil efficiënter werken. De resultaten zijn concreet: een derde van de bedrijven met product- of dienstinnovaties meldt onmiddellijke omzetgroei, bijna de helft van de bedrijven met procesverbeteringen rapporteert tijdswinst of een hogere productiviteit.

Online verkoop

POM Limburg peilde ook naar de digitale aanwezigheid bij de Limburgse bedrijven. 9 op 10 hebben een eigen website en ruim 7 op 10 zijn aanwezig op sociale media. Dat sluit aan bij het Vlaamse beeld: volgens Statbel hebben 9 op 10 Vlaamse bedrijven met minstens tien werknemers een website en gebruikt 4 op 5 sociale media. Voorts blijkt dat 15% van de Limburgse bedrijven beschikt over een eigen app. In 2023 was dat in Vlaanderen 9%. De digitale aanwezigheid beperkt zich vaak tot naambekendheid en informatieverstrekking, maar een aanzienlijk deel van de bedrijven gaat nog een stap verder. Liefst 39% van de Limburgse ondernemingen verkoopt haar producten en diensten online. Volgens Statbel verkoopt in België 1 op 3 bedrijven met minstens tien werknemers via digitale kanalen. Limburgse ondernemingen die online verkopen, halen gemiddeld 34% van hun omzet uit e-commerce.

Nood aan kennis

De overgrote meerderheid van de Limburgse bedrijven financiert haar innovatie-activiteiten met eigen middelen (94%). Gemiddeld besteden ze 16% van hun omzet aan innovatie. Bij 8 op 10 bedrijven ligt dat aandeel tussen 0% en 20%. Slechts 1 op 10 ondernemingen geeft aan ook subsidies te hebben gebruikt voor haar innovatie-inspanningen. 6 op 10 ondernemingen verwachten hun innovatie-investeringen de komende twee jaar te behouden (36%) of te verhogen (25%).

Ongeveer twee derde van de ondernemingen werkt voor innovatie samen met externe partners. Consultants en andere ondernemingen zijn met ruime voorsprong het populairst. Limburgse ondernemingen gebruiken die samenwerking in de eerste plaats om kennis op te bouwen (41%) en om toegang te krijgen tot technologie (36%). Commerciële samenwerking volgt pas op de derde plaats (28%), terwijl toegang tot infrastructuur of faciliteiten (13%) en financiering (12%) zelden de belangrijkste aanleiding vormen.

Samenwerking is dus een belangrijk aandachtspunt in de innovatiewerking, maar helemaal bovenaan de verlanglijst van de Limburgse ondernemingen om te kunnen verbeteren of innoveren staat financiële steun. Opvallend daarbij is de trechter bij innovatiesteun: 63% kent minstens één steunmaatregel, vaak de VLAIO-groeisteun, 31% gebruikt minstens één groeimaatregel en 14% vindt minstens één groeimaatregel onmisbaar of belangrijk. De ondersteuningsvraag gaat dan ook duidelijk verder dan louter financiering, er is ook een duidelijke behoefte aan praktisch adviesverlening, coaching en opleiding. 1 op 5 Limburgse bedrijven kan de ondersteuningsbehoeftes niet meteen benoemen of heeft er geen.

Conclusie

AI wordt omarmd, innovatie is breed aanwezig en digitale toepassingen vinden hun weg. Nu komt het erop aan om die troeven strategischer in te zetten. Bedrijven vragen vooral financiering, begeleiding en kennis. Samen met de economische stakeholders zetten POM Limburg en de provincie Limburg daar sterk op in, zodat ondernemingen er aantoonbaar sterker van worden.

Voor meer gedetailleerde sociaaleconomische cijfers voor Limburg kan je steeds contact opnemen met de dienst Kennis en Data op 011 300 100 of info@pomlimburg.be.

Publicatiedatum: 22 oktober 2026